Plan opiekuńczo-wychowawczy i edukacyjny

 I. Specyfika instytucji opieki dotycząca dostępnej przestrzeni, lokalizacji i zasobów

Organem prowadzącym Żłobek Miejski Nr 1 w Łukowie jest Miasto Łuków.
Placówka widnieje w Rejestrze Żłobków pod numerem 18438/Z. Żłobek znajduje się przy ul. Piłsudskiego 18  w Łukowie. Infrastruktura żłobka to budynek parterowy mający ponad 360 m^2, w którym znajdują się 2 duże  sale. Żłobek dysponuje 48 miejscami opieki z podziałem na 2 grupy wiekowe. Naszym atutem są bardzo dobrze wyposażone sale w meble, zabawki, pomoce edukacyjne, rzutniki SmartFloor i ekrany interaktywne, które spełniają warunki do swobodnego poruszania się dzieci. Sale posiadają własne łazienki dostosowane do wzrostu dzieci, zapewniające warunki do zachowania intymności podczas czynności higienicznych, oraz  umożliwiające im naukę samodzielności i dbanie o higienę.  Dzieci w salach spożywają posiłki, które przygotowywane są zgodnie z ustalanym dekadowo jadłospisem, uwzględniającym normy żywieniowe dzieci do lat 3 oraz diety eliminacyjne w przypadku przeciwwskazań żywieniowych. Kiedy nadchodzi czas odpoczynku, miejsce do zabaw przekształcane jest w sypialnie. Żłobek posiada również gabinet do pracy z dziećmi potrzebującymi wspomagania rozwoju, wyposażony w certyfikowany, specjalistyczny sprzęt do prowadzenia zajęć m. in.  z zakresu integracji sensorycznej.  W budynku znajduje się przestrzenna szatnia i korytarz, w której każdy maluszek ma swoją podpisaną szafkę, przeznaczoną na osobiste rzeczy. W obiekcie znajduje się gabinet dyrektora, logopedy – specjalisty i intendenta jak również rozdzielnia posiłków, zmywalnia oraz pomieszczenia techniczne. Budynek o jasnej elewacji z zewnątrz prezentuje się bardzo pięknie i nowocześnie. Do dużych przeszklonych okien przynależnych do sal dzieci, przytwierdzone są ogrodzone tarasy z piaskownicami i parasolami, a dookoła budynku poprowadzona jest ścieżka, którą  spacerują opiekunki z maluszkami. Budynek otoczony jest dużą ilością różnorodnej zieleni, zabezpieczony ogrodzeniem z każdej strony, co stwarza bezpieczne i przyjazne warunki dla dzieci. Budynek żłobka jest dostoswany do osób niepełnosprawnych, posiada podjazd dla wózków oraz  łazienki dla osób niepełnosprawnych. Tuż obok budynku żłobka mieści się nowy plac zabaw, wyposażony w bardzo wysokiej jakości sprzęty do różnorodnych zabaw ruchowych rozwijających motorykę małą i dużą, takich jak: wspinaczki, chodzenie po schodach, pokonywanie przeszkód, zabaw równoważnych, oraz sensorycznych. Plac jest w pełni dostosowany do potrzeb i wieku dzieci. Jednostka posiada 4 wózki kilku osobowe, które pozwalają na organizowanie dalszych wycieczek np.: do parku, na bulwar, gdzie dzieci mogą mieć bliski kontakt z przyrodą i zwierzętami.  W żłobku zamontowany jest monitoring wizyjny w częściach wspólnych oraz videodomofon, dzięki któremu osoby z zewnątrz nie mogą swobodnie dostać się do żłobka.
Kadra żłobka jest bardzo dobrze przygotowana do pracy z małym dzieckiem. Oprócz opiekunów w żłobku pracują również specjaliści m.in. Logopeda kliniczny, Terapeuta Miofunkcjonalny,  Specjalista  wczesnego wspomagania rozwoju z integracją sensoryczną, Oligofrenopedagog, Terapeuta ręki, Trener umiejętności społecznych, Pedagog specjalny, Terapeuta zajęciowy, którzy wspierają rozwój dzieci szczególnie z niepełnosprawnościami. Współpracujemy również  ze specjalistami z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej  w Łukowie, oraz Powiatowym Zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności.
 

II. Ogólne cele zajęć opiekuńczo – wychowawczych i edukacyjnych
 
1. Rozwój poznawczy:
a) rozwijanie ciekawości poznawczej i chęci do eksplorowania otoczenia,
b) rozwijanie zdolności kojarzenia, zapamiętywania i rozumienia zależności przyczynowo- skutkowych
c) rozwijanie umiejętności rozwiązywania prostych problemów (np. dopasowywanie kształtów,
d) układanie przedmiotów według kategorii,
e) poszerzanie wiedzy o świecie przez codzienne doświadczenia, zabawy tematyczne i manipulacyjne.
 
2. Rozwój mowy i komunikacji:
a) rozwijanie umiejętności wyrażania emocji i potrzeb za pomocą gestów, mimiki, a następnie słów,
b) rozwijanie rozumienia mowy i reagowania na proste polecenia,
c) rozwijanie umiejętności mówienia – od gaworzenia do budowania pierwszych zdań,
d) wspieranie komunikacji alternatywnej u dzieci, które jeszcze nie mówią (np. piktogramy, gesty,
e) komunikacja AAC).
 
3. Rozwój ruchowy:
a) motoryka duża:
– wspieranie rozwoju równowagi, koordynacji i sprawności ruchowej ( chodzenie,   bieganie, wspinanie się, turlanie),
– zachęcanie do aktywności fizycznej w przestrzeni żłobkowej i na świeżym   powietrzu.
 
b) motoryka mała:
– rozwijanie sprawności dłoni i palców (chwytanie, przesuwanie, nawlekanie, gniecenie, rozrywanie),
– wspieranie czynności samoobsługowych.
 
4. Rozwój emocjonalny i społeczny:
a) budowanie poczucia bezpieczeństwa i zaufania do opiekuna,
b) wspieranie umiejętności rozpoznawania i nazywania emocji,
c) wspieranie budowania relacji z innymi dziećmi – dzielenie się, wspólna zabawa, czekanie na swoją kolej,
d) uczenie empatii i szacunku wobec innych.
  
5. Rozwój kreatywności i ekspresji:
a) zachęcanie do swobodnej ekspresji w zabawie, tańcu, śpiewie, malowaniu,
b) wspieranie rozwoju wyobraźni przez zabawy tematyczne, kontakt z literaturą dziecięcą, muzyką, sztuką,
c) dostosowanie materiałów do możliwości i wieku dziecka.
 
6. Rozwój umiejętności samoobsługowych:
a) rozwijanie samodzielności w zakresie jedzenia, ubierania się, korzystania z toalety (nocnikowej i sedesowej),
b) kształtowanie podstawowych nawyków higienicznych,
c) wzmacnianie poczucia sprawczości i niezależności.
  
III. Metody pracy z dziećmi.
 
Wszystko to, czym należy kierować się w pracy z małym dzieckiem opiera się na zasadzie indywidualizacji i akceptacji. Każdego maluszka należy objąć działaniami wspierającymi jego holistyczny rozwój. Sukces zostanie osiągnięty  łącząc metody aktywne, twórcze, innowacyjne i tradycyjne przy tym wplatając treści edukacyjne wokół najważniejszej aktywności dzieci, jaką jest zabawa połączona z muzyką.
Wykorzystywane elementy metod m.in.:
1.  Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne
2. Teorii uczenia się muzyki wg. E.E. Gordona
3. Pedagogiki Marii Montessori
4. Logorytmiki
5. Pedagogiki bliskości
6. Pedagogiki Zabawy z wykorzystaniem chusty animacyjnej i gumy sensorycznej
7. Aktywnego Słuchania Muzyki wg Batti Strauss
8. Terapii Ręki
9. Wczesnego Wspomagania rozwoju z Integracją Sensoryczną
10. Arteterapii
11. Bajkoterapii
12. Gimnastyki twórczej R. Labana
13. Metody i zabawy paluszkowe
14. Relaksacja
15. Metody aktywizujące, oglądowe, czynne, słowne.
 
Realizacja Międzynarodowego Programu Powszechnej Dwujęzyczności „Billingual Future” ma na celu codzienne, niczym nie skrępowane osłuchiwanie dzieci z językiem angielskim w okresie szczególnej wrażliwości językowej, dzięki temu nabywają go w naturalny sposób i nie stanie się on w przyszłości dla nich językiem obcym.
Natomiast autorskie innowacje i programy, jak np. „Świat kolorem malowany”, „Sensoryczna zabawa mowę i zmysły udoskonala”, „Sensoplastyka”  są cyklicznie z powodzeniem realizowane w każdej grupie wiekowej przy tym sprawiając dzieciom wiele radości podczas nabywania kolejnych umiejętności. Bardzo dużo zabaw ruchowych odbywa się na świeżym powietrzu, gdzie dzieci mogą rozwijać motorykę dużą i doświadczać świata za pomocą zmysłów. Akcje charytatywne i pomocowe są i będą nieodłącznym elementem naszej działalności. Wraz ze społecznością żłobka pomagamy włączając się do akcji takich jak: „Szlachetna Paczka”, „Wielka Orkiestra świątecznej Pomocy”, organizujemy zbiórki nakrętek, zużytych kredek z przeznaczeniem na cele charytatywne; uczestniczymy również w kampaniach wspierających rodziny z dziećmi z zespołem Downa, Autyzmem oraz wcześniakami.

IV. Harmonogram dnia obejmujący stałe i zmienne elementy dnia  żłobka przedstawia załącznik do planu OWE.
 
V. Planowanie aktywności w Żłobku Miejskim Nr 1 w Łukowie.
Planowanie aktywności w żłobku to proces przemyślanego organizowania działań wspierających wszechstronny rozwój małego dziecka. Obejmuje ono uwzględnienie wielu aspektów: potrzeb rozwojowych, indywidualnych możliwości dziecka, bezpieczeństwa oraz rytmu dnia.
 Planowane aktywności:
1. umożliwienie dzieciom podejmowania decyzji w sprawach ich dotyczących,
2. zwiększenie samodzielności dzieci,
3. zabawy pobudzające myślenie przyczynowo skutkowe,
4. zabawy wyrabiające umiejętność obserwacji i doświadczania otaczającego świata,
5. zabawy poznawcze: używanie określeń dla cech przedmiotów, używanie określeń przestrzennych,
6. rozmowy z dziećmi,
7. komunikowanie się dzieci ze sobą oraz personelem,
8. aktywny udział dzieci we wspólnym czytaniu, słuchaniu tekstów, utworów,
9. zabawy ruchowe (często z elementami muzyki) wpierające rozwój sprawności fizycznej i angażowania zmysłów:
a) zabawy angażujące zmysły: wzroku, słuchu, węchu, dotyku, smaku,
b) zabawy wspierające rozwój motoryki małej,
c) ćwiczenia koordynacji wzrokowo-ruchowej i równowagi,
d) zabawy wspierające czucie głębokie oraz kształtujące schemat własnego ciała,
e) aktywności w zakresie dużej motoryki ze szczególnym uwzględnieniem zabaw na świeżym powietrzu
10. działania sprzyjające  rozwojowi twórczej ekspresji w rożnych formach
11. poznawanie różnych wytworów kultury
12. zabawy swobodne.
 
Szczegółowy wykaz planowanych aktywności znajduję się w „Planowane aktywności na miesiąc:…… w każdej z grup”.
 
VI. Praca z dziećmi
 
1. Wspieranie u dzieci poczucia przynależności i uważności na inne osoby.
 
1.1 Wspieranie poczucia przynależności do grupy oraz zainteresowania innymi, przez organizowanie otoczenia tak, aby dzieci miały możliwość nawiązywania kontaktów z innymi osobami.
 
Wskazówki metodyczne dla personelu żłobka.
              Personel:
a) aranżuje przestrzeń tak, aby dzieci mogły widzieć, co robią inni, m.in. poprzez:
– podział sal na strefy wyposażone w zróżnicowane zabawki i materiały, w których dzieci mogą podejmować różne aktywności (strefa konstrukcyjna, strefa czytelnicza, strefa relaksu, strefa snu, strefa zabaw), dostosowane do ich wieku i potrzeb rozwojowych,
– zorganizowanie przestrzeni tak, aby łatwo można było ją przekształcić w odpowiedzi na aktualne zainteresowania dzieci;
b) personel w relacjach z dziećmi stwarza sytuacje, w których mają one możliwość budowania poczucia przynależności do grupy, m.in. poprzez:
– stworzenie przyjaznej atmosfery w grupie,
– rytuały codziennego przywitania i pożegnania,
– aranżowanie wspólnych zabaw integrujących dzieci, również w kilkuosobowym gronie,
– stwarzanie możliwości naśladowania innych dzieci i zabaw równoległych,
– włączanie dzieci w dekorowanie sali,
– wspólne spożywanie posiłków,
– wspólne sprzątanie zabawek,
– modelowanie społecznych interakcji podczas zabaw z dziećmi, w których uczestniczy,
– wykorzystywanie wiedzy o zainteresowaniach i temperamencie dzieci do angażowania ich we wspólne zabawy,
– wspólne świętowanie ważnych wydarzeń, np. urodzin dzieci.
1.2 Aktywności wspierające rozwój autonomii dzieci poprzez:
1) umożliwienie dzieciom podejmowania decyzji w sprawach ich dotyczących,
2) zwiększanie samodzielności dzieci.
 
Wskazówki metodyczne dla personelu żłobka.
Personel:
a) umożliwia dzieciom podejmowania różnych ról,
b) umożliwia dzieciom odnoszenia naczyń po spożytym posiłku na wózek kelnerski,
c) zostawia dziecku czas na samodzielne wykonanie jakiejś czynności, np. samodzielne ubranie się i d) rozbierania, sprzątanie zabawek, łączeniu puzzli lub aranżacji miejsca zabawy,
e) stwarza dzieciom możliwości pomagania innym dzieciom,
f) wspiera samodzielne rozwiązywania konfliktów między dziećmi, udziela wsparcia w rozwiązywaniu g) konfliktów, jeśli same nie potrafią znaleźć rozwiązania problemu (osoby  z personelu, mają wspólną strategię wspierania dzieci w sytuacjach konfliktowych),
h) dawania dzieciom wyboru czy chcą uczestniczyć w zajęciach zorganizowanych,
i) umożliwienie dzieciom podejmowanie decyzji i wybieranie zgodnie z ich możliwościami rozwojowymi,
h) oraz wszystkie działania personelu wskazane w  liście działań wspierających autonomię dziecka podczas posiłków oraz w liście działań personelu wspierających autonomię dziecka w czynnościach higienicznych.
 
1.3 Zadania personelu wspierające współpracę i komunikację dzieci w grupie.
            Personel:
a) daje  dzieciom wskazówki,  jak ze sobą współpracować   („Najpierw on, potem ty”),
b) pozostaje w pobliżu, gdy dzieci decydują, z kim chcą się bawić,
c) daje dzieciom wskazówki jak można się zachować w danej sytuacji, a nie czego nie powinno nie robić ( koncentracja na pozytywnych komunikatach korygujących),
d) wprowadza zasady funkcjonowania dzieci w grupie i wyjaśnia dzieciom ich znaczenie,
e) aranżuje zajęcia w małych grupach, np. taniec  w parach.
 
    1.4 Celebrowanie Świąt i innych ważnych wydarzeń w Żłobku.
       
           Opis działania:
Celebrowanie świąt oraz ważnych dla dzieci dni, które budują ich samoświadomość  jako ważnej jednostki w społeczeństwie, odbywa się w  Dniu Żłobkowicza, Dniu Babci i Dziadka, Dniu Rodziny, Dniu Dziecka. Ponad to celebrujemy urodziny naszych dzieci, które organizujemy we własnym zakresie przygotowując małą uroczystość  oraz prezent dla jubilata (personel uzgadnia z rodzicami i wprowadza prosty zwyczaj świętowania w grupie). W okresie Świąt Bożego Narodzenia oraz Świąt Wielkanocnych przygotowujemy wspólnie z dziećmi uroczyste posiłki w tradycyjny sposób. Bardzo ważnym wydarzeniem są warsztaty z rodzicami, podczas których rodzice wraz z dziećmi tworzą różne wytwory artystyczne. W okresie Świąt Bożego Narodzenia odbywa się w żłobku wigilijne spotkanie z rodzicami, uświetnione wspólnym kolędowaniem.
Personel:
a) uzgadnia celebrowanie świąt o znaczenie kulturowym czy religijnym z rodzicami,
b) respektuje prawo dziecka do odmowy lub rezygnacji ze świętowania lub z fragmentu rytuału (np. przytulanie przez inne dzieci).
 
2. Zapewnienie dzieciom warunków do poznawania i doświadczania otaczającego świata.
 
2.1 Wskazówki metodyczne dla personelu sprzyjające poznawaniu  i  doświadczaniu otaczającego świata przez dzieci:
a) umożliwienie dzieciom zabawy w kącikach tematycznych uzupełnianych regularnie nowymi materiałami, zabawkami, przedmiotami, zgodnie ze zmieniającymi się zainteresowaniami dzieci i ich aktualnymi potrzebami,
b)rozwijanie zainteresowań dzieci przez dzielenie się pomysłami i pokazywanie nowych zastosowań istniejących materiałów, zabawek i pomocy edukacyjnych,
c) dostosowanie czasu trwania zabawy do możliwości dzieci (zabawy trwają tak długo, jak długo dzieci są nimi zainteresowane),
d) dostosowanie tematyki inicjowanych przez personel zabaw do aktualnych zainteresowań dzieci,
e) stwarzanie dzieciom warunków i dawanie im czasu na eksperymentowanie oraz uczenie się na błędach,
f) zapewnienie dzieciom dostępu do materiałów pochodzących z natury,
g) umożliwienie dzieciom eksplorowania najbliższego otoczenia placówki i obserwowania zmian zachodzących w przyrodzie.
 
2.1.1 Wskazówki metodyczne dla personelu wspierające u dzieci myślenie przyczynowo-skutkowe:
a) opisywanie tego, co dziecko robi, co się dzieje z badanymi przez nie przedmiotami, materiałami,
b) uruchamianie umiejętności skupienia na działaniu i przewidywania jego skutków (np. „Pchnąłeś piłkę. Teraz turla się po podłodze. Ciekawe, gdzie się zatrzyma?”),
c) wykorzystywanie czynności dnia codziennego (takich jak: ubieranie, jedzenie, higiena lub tworzenie sytuacji edukacyjnych, w których dziecko może:
– manipulować przedmiotami, materiałami,
– podejmować czynności odwracalne i nieodwracalne,
– robić doświadczenia,
– manipulacje światłem,
– próbować nowych rozwiązań i sprawdzać ich skuteczność.
 
2.2.2 Wskazówki metodyczne dla personelu, wspierające u dzieci umiejętność obserwacji i doświadczania otaczającego świata:
a) obserwowanie razem z dzieckiem lub dziećmi zjawisk, które przyciągają ich uwagę i komentowanie tego (np.: „Widzę, że kapie woda z kranu, zakręcę go mocniej”, „Słyszę, że stukasz grzechotką w stół. To głośny dźwięk. Ja stukam grzechotką w dywan. To cichy dźwięk”),
b) okazywanie zaciekawienia i swojego zaangażowania w badanie, modelowanie postawy ciekawości, dociekliwości, zaangażowania w soje działania,
c) pomaganie w rozumieniu tego, co dzieci robią i obserwują, przez opisywanie i wyjaśnianie,
d) zachęcanie do eksplorowania natury i terenu na zewnątrz budynku, stwarzanie możliwości swobodnej zabawy oraz opisywanie tego, co dzieci robią.
 
2.1.3 Wskazówki metodyczne dla personelu, wspierające u dzieci używanie określeń dla cech przedmiotów:
a) określanie i nazywanie cech przedmiotów używanych przez dzieci (dotyczących np. koloru, kształtu, faktury)
b) określanie relacji między przedmiotami (np.: dużo-mało, blisko-daleko, ciepłe-zimne) w sytuacjach codziennych, swobodnej zabawie i zajęciach kierowanych przez siebie,
c) dawanie dzieciom możliwości wyboru między różnymi produktami do jedzenia podczas posiłku i opisywanie różnic między nimi,
d) określanie i porównywanie przedmiotów w otoczeniu (np. duży-mały, większy-mniejszy).
 
2.1.4 Wskazówki metodyczne dla personelu, wspierające u dzieci używanie określeń przestrzennych:
a) używanie w codziennych kontaktach z dziećmi określeń przestrzennych, takich jak: góra, dół, przód, tył, nad, pod, obok, wewnątrz, zewnątrz, przed, za, obok, między, wyżej, niżej, w górze, na dole, daleko, blisko, wysoko, nisko,
b) opisywanie swoich czynności i aktywności dzieci i umiejscawianie tych działań w przestrzeni („Postawiłam kubek do picia na tacy. Widzę, że posadziłeś misia na krześle, a zajączka na podłodze. Chcesz, żeby zając siedział wyżej?”),
 c) organizowanie zabaw w poszukiwanie ukrytych przedmiotów,
d) organizowanie zabaw ruchowych na torze przeszkód.
 
 3. Tworzenie dzieciom środowiska sprzyjającego mówieniu, słuchaniu i porozumiewaniu się.
 
3.1 Wskazówki metodyczne dla personelu, wspierające u dzieci rozwój gotowości i umiejętności porozumiewania się, uwzgledniające:
a) mówienie do dzieci i ich aktywne słuchanie:
– komunikowanie się w sposób zrozumiały dla dziecka,
– inicjowanie kontaktu werbalnego i niewerbalnego,
– używanie pytań otwartych i rozszerzających lub inicjując rozmowę w sposób budzący zainteresowanie albo działanie dziecka,
-stosowanie różnych form wypowiedzi (pytania, zdania twierdzące, wykrzyknikowe itd.),
– towarzyszenie dzieciom w zabawach i częste komentowanie, co one robią,
– dopytywanie dzieci o ich potrzeby w czasie codziennych czynności, takich jak toaleta czy jedzenie,
– z wielką uwagą kierowanie wzroku i postawy ciała w kierunku dziecka, które coś mówi,
– zadawanie pytań rozszerzających i komentowanie w sposób zachęcający do dalszej wypowiedzi („Co się stało? Uderzyłeś się? Gdzie?”),
– wyraźne artykułowanie, modelowanie głosu, żeby wzmocnić zaangażowanie dzieci w rozmowę,
– rozszerzanie języka i słownictwa dzieci, za pomocą określeń opisujących dane zjawisko, sytuację czy przedmiot i łącząc je ze słowami, które dziecko zna,
– częste stwarzanie dzieciom okazji do wspólnego czytania książek, oglądania ilustracji,
– opowiadanie dzieciom różnych historii i bajek;
 
b) wzbogacenie słownictwa dzieci:
– wykorzystywanie słów z różnych kategorii (np.: przedmioty, działania, uczucia, funkcje),
– rozwijanie interakcji dotyczących wspólnego doświadczenia lub zdarzeń z życia dziecka (np.: „Pamiętasz, jak na spacerze widzieliśmy wiewiórkę?”, „wiem, że w domu masz psa. Co on robi, jak przychodzisz do domu? Hau, hau?”),
–  nazywanie, opisywanie tego, co robi dziecko, z użyciem nowych słów (pytanie: „Czy ten kalafior ci smakuje? zamiast: „Mniam, mniam?”,
– rozwijanie języka i słownictwa dzieci za pomocą określeń opisujących dane zjawisko, sytuację czy przedmiot i łączeni ich ze słowami, które dziecko zna,
– wypowiadanie się pełnymi zdaniami, unikanie infantylizowania,
– mówienie w pierwszej osobie („Teraz pokaże ci tę nową układankę”).
 
3.2 Lista aktywności obejmująca:
a)   rozmowy z dziećmi:
 – utrzymywanie konwersacji z dzieckiem przez wymianę: słuchanie-mówienie-słuchanie,
    – wykorzystywanie każdej sytuacji w ciągu dnia do prowadzenia rozmów z dziećmi (niezależnie od tego, czy jest to zabawa kierowana, czy mycie rąk, ubieranie się przed spacerem itp.),
    – angażowanie dziecka w słowną interakcję opartą zarówno na wspólnie dzielonym doświadczeniu, jak i osobistych doświadczeniach dziecka;
b) komunikowanie się dzieci ze sobą oraz personelem:
– stwarzanie sytuacji, w których dzieci mogą bawić się ze sobą i rozmawiać o tym, co robią,
– wspieranie komunikowania się dzieci ze sobą i personelem(np. poprzez zabawy w przyjęcie, w dom),
– rozmawianie z dziećmi na temat tego, co jest aktualnie przedmiotem ich uwagi,
– dawanie wskazówek dzieciom ułatwiających komunikację („Możesz powiedzieć, żeby…”, „Możesz zapytać o…”);
 
c) aktywny udział dzieci we wspólnym czytaniu, słuchaniu tekstów, utworów, książek:
– wprowadzenie i kultywowanie zwyczaju codziennego czytania o określonej porze, codziennych zabaw ze śpiewem,
– wykorzystywanie rymowanek, piosenek do rozpoczynania, trwania i kończenia jakiejś czynności (np. piosenka na powitanie),
– opowiadanie dzieciom książek z obrazkami i dbanie o to, żeby i dbanie o to, żeby dzieci mogły aktywnie w tym uczestniczyć, dotykając ich, komentując treść.
 
4. Kształtowanie otoczenia umożliwiającego rozwój sprawności fizycznej dzieci oraz angażowanie zmysłów.
 
4.1 Wskazówki metodyczne dla personelu, wspierające rozwój fizyczny dzieci, uwzględniające:
a) rozwój sprawności dzieci w zakresie małej motoryki:
– zapewnienie dostępności materiałów i przedmiotów umożliwiających dzieciom rozwijanie sprawności motoryki małej,
– stwarzanie sytuacji, w których dzieci mogą ćwiczyć sprawność rąk i palców, w tym np.: rolować, zgniatać, rozpłaszczać miękkie masy, trzymać małe przedmioty, doskonaląc chwyty, drzeć papier,
– umożliwianie dzieciom zamykania, otwierania, zakręcania i odkręcania pojemników, wkładania i wyjmowania małych przedmiotów;
 
b) rozwój percepcji zmysłowej dzieci:
– umożliwienie dzieciom codziennego kontaktu z materiałami angażującymi zmysły: czucie, smak, zapach, wzrok, słuch, poczucie ułożenia propriocepcji i równowagę,
– zapewnienie w ciągu dnia różnorodnych aktywności sensorycznych, dostosowanie do potrzeb dzieci i ich możliwości  (planowanie doświadczeń sensorycznych powinno zagwarantować dzieciom czas na zaangażowanie się i zabawę z innymi dziećmi),
– stwarzanie dzieciom możliwości samodzielnego badania różnorodnych obiektów i swojego ciała – własnych rąk i nóg oraz twarzy,
– dbanie o to, aby natężenie dźwięków lub bodźców wzrokowych nie przytłaczało dzieci;
 
c) rozwój sprawności dzieci w zakresie dużej motoryki:
– wspieranie dzieci w nauce kontrolowanych ruchów ciała i nauce stania, chodzenia na czworakach i chodzenia w pionie,
– umożliwienie dzieciom eksplorowania przestrzeni przez przenoszenie ich w różne miejsca, w których czekają nowe wyzwania, np. dążenie do interesujących przedmiotów,
– bawienie się z dziećmi w zabawy ruchowe, podążanie za tym, co robią dzieci (np. turlanie się, chodzenie na czworakach),
– stwarzanie dzieciom warunków do podejmowania nowych wyzwań związanych z przemieszczaniem się i uczeniem nowych umiejętności motorycznych w granicach akceptowalnego ryzyka,
– umożliwienie dzieciom wielokrotnego powtarzania i ćwiczenia konkretnych umiejętności ruchowych tak długo, jak długo są tym zainteresowane,
– wykorzystywanie sytuacji codziennych do ćwiczeń koordynacji wzrokowo-ruchowej, np. podczas jedzenia, ubierania się i innych czynności,
– zachowanie czujności co do bezpieczeństwa dzieci, ale bez powstrzymywania ich przed podejmowaniem nowych zadań ruchowych.
 
4.2 Lista aktywności wspierających rozwój sprawności fizycznej dzieci i angażowanie zmysłów w tym:
a) zabawy angażujące zmysły: wzroku, słuchu, węchu, dotyku, smaku;
  opiekun inicjuje i proponuje dzieciom aktywności, takie jak:
– ścieżki sensoryczne- chodzenie na bosaka po trawie, piasku,
– zabawy wodą, śniegiem, błotem, piaskiem,
– malowanie rękami,
– słuchanie i wydawanie dźwięków,
– wąchanie naturalnych zapachów (warzyw, owoców, ziół, kwiatów),
– testowanie smaków,
– zabawy „koszykiem skarbów”;
 
b) zabawy wspierające rozwój motoryki małej;
  opiekun inicjuje i proponuje dzieciom aktywności, takie jak:
– zabawa klockami,
– wkładanie i wyjmowanie elementów z pojemników,
– wlewanie, przelewanie i wylewanie wody,
– przesypywanie kaszy za pomocą różnych narzędzi,
– zabawy papierem: chwytanie, darcie, składanie,
– malowanie farbami (palcami, pędzlem, stemplami),
-zabawa masami sensorycznymi (ciastoliną, plastelina, masy z produktów spożywczych), lepienie, wałkowanie, krojenie, rwanie, łączenie,
– przyczepianie, odczepianie, zapinanie, odpinanie,
– włączanie przycisków;
 
c) ćwiczenia koordynacji wzrokowo-ruchowej i równowagi;
  opiekun inicjuje i proponuje dzieciom aktywności, takie jak:
– wspinanie się na kanapę z wykorzystaniem poduszek, krzesełek, mocnych pudełek,
– chodzenie po śladzie,
– samodzielne jedzenie,
– malowanie,
– mycie rąk,
– ubieranie się (wkładanie i zdejmowanie prostych elementów garderoby),
– sprzątanie zabawek do pudeł,
– zabawy piłką: rzucanie, łapanie, turlanie.
 
d) zabawy wspierające czucie głębokie oraz kształtujące schemat własnego ciała;
  opiekun inicjuje i proponuje dzieciom aktywności, takie jak:
  – turlanie się,
  – huśtanie się,
  – przeciskanie się przez tunel,
  – otulanie się kocem,
  – masowanie,
  – naśladowanie ruchu,
  – oglądanie się w lustrze,
  – zabawy „paluszkowe”.
 
5. Zapewnienie dzieciom warunków do twórczej ekspresji i kontaktu z różnymi wytworami kultury i sztuki.
 
5.1 Wskazówki metodyczne dla personelu, dotyczące twórczej ekspresji dzieci, oraz niezbędne warunki umożliwiające dzieciom działania twórcze i dostęp do wytworów kultury:
a) zapewnienie dostępu do materiałów umożliwiających dzieciom kreatywne działanie,
b) stworzenie bezpiecznej atmosfery, bez oceniania, zapewnienie swobody działania oraz czasu potrzebnego na angażowanie się dzieci we własnym tempie i zakresie,
c) docenianie procesu twórczego, a nie jakości efektu,
d) wspieranie i nadawanie wartości samemu działaniu tworzenia,
e) nazywanie tego, co dzieci robią, bez poprawiania ich i oceniania,
f) zapewnienie dzieciom czasu i miejsca na działania kreatywne w ciągu całego dnia,
g) stwarzanie dzieciom okazji do ekspresji twórczej, m.in. w formie tańca, śpiewu, manipulacji materiałami plastycznymi, wydawania dźwięków,
h) aranżowanie działań artystycznych nawet dla małej grupki dzieci lub pojedynczego dziecka, bez konieczności angażowania całej grupy w to samo działanie,
i) dostarczanie dzieciom okazji obcowania ze sztuką (rzeźbą, malarstwem, rysunkami) o wysokiej jakości artystycznej,
j) zapewnienie dzieciom kontaktu z muzyką wysokiej jakości, zarówno jeśli chodzi o jakość odtwarzania, jak i repertuar,
k) zapewnienie dzieciom dostępu do książek z szatą graficzną wysokiej jakości oraz do albumów ze zdjęciami,
l) organizowanie dzieciom rysowania i malowania na poziomych i pionowych dużych płaszczyznach (wielkość co najmniej A3) na wysokości ich wzroku,
ł) organizowanie warunków do aktywności twórczej na zewnątrz budynku – w naturze.
 
5.2 Lista działań personelu zachęcających dzieci do:
a) wyrażanie twórczej ekspresji w różnych formach :
– strefa muzyczna: śpiewanie, granie, wytwarzanie dźwięków, w tym z wykorzystaniem głosu i dźwięków generowanych przez przedmioty, zjawiska, ciało, powtarzanie, modyfikowanie i tworzenie melodii, słuchanie dźwięków naturalnych i wytworzonych, słuchanie muzyki, piosenek,
– sfera plastyczne: malowanie, barwienie, rysowanie, stemplowanie, cięcie, darcie, naklejanie, komponowanie obrazów na dużym i małych przestrzeniach, komponowanie w przestrzeni trójwymiarowej, układanie, dekorowanie z wykorzystaniem różnorodnych materiałów,
– sfera ruchowa: ruch swobodny i spontaniczny, taniec swobodny, naśladowanie ruchów, tworzenie ruchów z wykorzystaniem swojego ciała i rekwizytów, taniec do muzyki,
– sfera słowna: spontaniczne i swobodne zabawy własnym głosem – tworzenie własnych słów, wydawanie dźwięków naśladowczych, zmiana głosu, tworzenie rymów, mówienie wierszyków, zmienianie słów w znanych dziecku wierszykach,
– łączenie różnych rodzajów ekspresji: ruch swobodny do muzyki z wokalizą dziecka oraz jednoczesnym malowaniem wodą na chodniku (tworzenie swobodnych linii);
 
b) wykorzystywania różnorodnych materiałów:
– zachęcanie dzieci do używania różnorodnych materiałów, takich jak: woda, piasek, błoto, trawa, liście, kamienie, zioła, warzywa, owoce, instrumenty, przedmioty wydające dźwięki, ubranie, materiały tekstylne, papier, przedmioty codziennego użytku;
 
c) poznawania różnych wytworów kultury:
zapoznanie dzieci z różnymi wytworami kultury poprzez:
– teatrzyki w wykonaniu opiekunów, rodziców lub zaproszonych artystów,
– słuchanie muzyki na żywo,
– słuchanie muzyki klasycznej,
– prezentowanie reprodukcji malarstwa lub rzeźby,
– czytanie i oglądanie książek i albumów o wysokich walorach artystycznych  (graficznie i językowo).
 
 
Załącznik do Planu OWE
Ramowy rozkład dnia obowiązujący
w Żłobku Miejskim Nr 1 w Łukowie

6:30 – 8:30  powitanie i przyjmowanie dzieci, zabawy indywidualne,    zabawy swobodne w różnych strefach rozwoju
8:30 – 9:10  poranna toaleta, śniadanie
9:10 – 9:30 zabawy integracyjna, zabawowe aktywności edukacyjne
9.30 – 10.00 zabawy swobodne, relaksacja
10.00 – 10.15 II śniadanie
10.15 – 11.00  spacer, zabawy ruchowe na świeżym powietrzu, zabawy manualne, sensoryczne
11.00 – 11.15 toaleta przedobiednia
11.15 – 12.00  obiad II danie, przygotowanie do snu, czytanie bajek
12.00 – 13.45  relaksacja, odpoczynek
13.45 – 14.15  obiad – zupa
14.15 – 15.00  zabawy dowolne, podwieczorek
15.00 – 17.00  wspólna zabawa, zabawy swobodne, zabawowe  aktywności edukacyjne w małych grupach, czytanie  bajek, zakończenie dnia, pożegnanie.
 
Ramowy rozkład dnia może ulec zmianie.
Możliwa jest zmiana godzin planowanych czynności w związku z dostosowaniem planu do aktualnych potrzeb dzieci np. pobyt na świeżym powietrzu może zacząć się wcześniej,  w związku z zaplanowanym spożywaniem drugiego śniadanie w ogrodzie. Dzieci mogą wcześniej mieć drzemkę/odpoczynek jeśli widoczne będzie ich zmęczenie oraz mogą dłużej spać ( w żłobku nie wybudzamy dzieci, dzieci same decydują, kiedy chcą zakończyć drzemkę. Wyjście na świeże powietrze może zostać również zastąpione innymi aktywnościami w przypadku niedogodnych warunków atmosferycznych).